इय्योब

इय्योब 1: इय्योब निर्दोष व सरळ, कळप व मुलांमध्ये श्रीमंत आहे, स्वर्गीय दरबारात त्याच्या हेतूंवर प्रश्न विचारले जातात, चार दूत हानीची बातमी आणतात तरी तो उपासना करतो.

इय्योब 2: स्वर्गीय दरबारात इय्योबच्या शरीरावर पीडा येते, तो फोडांनी झाकला जातो, पत्नीचा सल्ला नाकारतो, तीन मित्र येऊन सात दिवस शब्दाशिवाय त्याच्यासोबत बसतात.

इय्योब 3: इय्योब अखेर मौन तोडून जन्मदिवसाला शाप देतो आणि मृत जन्म झाला असता तर बरे झाले असते अशी इच्छा करतो, कबरेला विश्रांतीची जागा म्हणून कल्पना करतो.

इय्योब 4: अलीफाज प्रथम बोलून सौम्यपणे सुरुवात करतो, निर्दोष नष्ट होत नाहीत अशी खात्री व्यक्त करून रात्रीच्या दृष्टांताला आवाहन करतो.

इय्योब 5: अलीफाज नाराजी मूर्खाला मारते असा इशारा देऊन इय्योबला प्रकरण देवासमोर आणण्याची विनंती करतो, सुधारणा स्वीकारणाऱ्याला पुनर्स्थापना मिळेल असे वचन देतो.

इय्योब 6: इय्योब उत्तर देतो की त्याची वेदना समुद्राच्या वाळूपेक्षा जड भरेल, तो मित्रांना विचारतो की त्याने कुठे चूक केली, त्यांची तुलना सुकणाऱ्या प्रवाहांशी करतो.

इय्योब 7: इय्योब मानवी जीवनाची तुलना सक्तीच्या मजुरीशी व निघून जाणाऱ्या श्वासाशी करतो, झोप न येणारा तो देवाला पाहणे थांबवण्याची विनंती करतो.

इय्योब 8: बिल्दाद आग्रह धरतो की देव न्याय विकृत करत नाही आणि इय्योबची मुले स्वतःच्या पापासाठी मेली असे सुचवतो, इय्योब शुद्ध असता तर हास्य मिळेल असे आश्वासन देतो.

इय्योब 9: इय्योब मान्य करतो की देवाविरुद्धच्या खटल्यात कोणालाही नीतिमान घोषित करता येत नाही, त्याची समस्या ऐकले जाण्यासाठी समान भूमीचा अभाव आहे, मध्यस्थाची इच्छा करतो.

इय्योब 10: आपल्या जीवनाचा तिटकारा करत इय्योब मोकळेपणाने बोलण्याचा निर्धार करतो, देवाला आरोप सांगण्याची विनंती करतो आणि थोडी विश्रांती मागतो.

इय्योब 11: सोफर देवाने बोलावे आणि इय्योबचा लपलेला दोष उघड करावा अशी इच्छा करतो, इय्योबने पाप दूर केले तर जीवन दुपारपेक्षा उजळ होईल असे वचन देतो.

इय्योब 12: इय्योब उपरोधाने उत्तर देतो की शहाणपण त्याच्या मित्रांसोबत मरेल, तो सल्लागार, न्यायाधीश व राष्ट्रांचे स्थान काढून घेणाऱ्या देवाचे वर्णन करतो.

इय्योब 13: इय्योब मित्रांना निरुपयोगी वैद्य व खोटे बोलणारे म्हणून नाकारतो, मारले गेले तरी आपल्या मार्गावर राहण्याचा निर्धार करतो, देवाला दहशत काढण्याची विनंती करतो.

इय्योब 14: इय्योब तोडलेल्या झाडाची, जे पाण्याने पुन्हा कोंब फुटू शकते, माणसाशी तुलना करतो, मृत पुन्हा जगू शकतात का असे विचारतो.

इय्योब 15: अलीफाज पुन्हा बोलून इय्योबवर आदर कमी करत असल्याचा आरोप करतो, भीतीत जगणाऱ्या व समृद्धी अल्पकाळ टिकणाऱ्या दुष्ट माणसाचे विस्तृत चित्र मांडतो.

इय्योब 16: इय्योब मित्रांना दुःखी सांत्वनकर्ते म्हणतो, शत्रूसारखा झिजवला जात असल्याचे वर्णन करतो तरी आपले हात स्वच्छ आहेत असा आग्रह धरतो.

इय्योब 17: इय्योब म्हणतो की त्याचा आत्मा तुटला आहे आणि कबर त्याच्यासाठी तयार आहे, थट्टा करणाऱ्या लोकांनी घेरलेला तो विचारतो की कोण प्रतिज्ञा देईल.

इय्योब 18: बिल्दाद तक्रार करतो की इय्योब त्यांना मूर्ख वागवतो, दुष्ट माणसाचा अंत जिवंत रंगांत रंगवतो, दिवा विझतो आणि नाव पुढे नेणारा वंशज उरत नाही.

इय्योब 19: इय्योब निषेध करतो की देवाने त्याच्यावर अन्याय केला आहे, नातेवाईक व मित्र दूर गेले आहेत, तो घोषित करतो की त्याचा खंडणीकर्ता जिवंत आहे.

इय्योब 20: सोफर उत्तर देतो की दुष्टाचा विजय अल्पकाळ टिकतो, तो जे गिळतो ते ओकावे लागते, त्याने मिळवलेली संपत्ती त्याला आनंद देत नाही.

इय्योब 21: इय्योब सामान्य अनुभवाकडे बोट दाखवतो, दुष्ट अनेकदा वृद्धापकाळापर्यंत जगतात व शांतीने कबरेत जातात, दैनंदिन निरीक्षणाशी विरोधाभासी स्पष्टीकरणांवर प्रश्न विचारतो.

इय्योब 22: अलीफाज संयम सोडून इय्योबवर नातेवाईकांकडून प्रतिज्ञा घेतल्याचा व गरिबांचे कपडे काढल्याचा आरोप करतो, त्याला देवाला शरण जाण्याची विनंती करतो.

इय्योब 23: इय्योब देव कुठे सापडेल हे जाणून घेण्याची इच्छा करतो जेणेकरून प्रकरण मांडू शकेल, देव सापडत नाही तरी तो मार्गाला चिकटून राहिला आहे.

इय्योब 24: इय्योब शिक्षा न झालेल्या क्रूरतेची यादी करतो, सीमाचिन्हे हलवली जातात व मजूर थंडीत नग्न रात्र घालवतात, देव न्यायाच्या वेळा का ठरवत नाही असे विचारतो.

इय्योब 25: बिल्दाद देवाच्या सत्तेवर व स्वर्गाच्या असंख्य सैन्यांवर संक्षिप्त भाषण देतो, चंद्र-तारेही शुद्ध नसतील तर मनुष्य कसा नीतिमान असू शकतो असे विचारतो.

इय्योब 26: इय्योब विचारतो की मित्रांनी असहायांना कशी मदत केली, पृथ्वी काहीही नसलेल्यावर टांगलेली आहे आणि समुद्र देवाच्या सामर्थ्याने शांत होतो असे वर्णन करतो.

इय्योब 27: इय्योब शपथ घेऊन सांगतो की तो कधीही मित्र बरोबर आहेत असे मान्य करणार नाही, जुलमी माणसाची मुले व संपत्ती स्वप्नासारखी वाहून जातात असे वर्णन करतो.

इय्योब 28: काव्य अंधारात खणणाऱ्या खाण कामगारांचे अनुसरण करून शहाणपण कुठे सापडेल असे विचारते, मानवासाठी शहाणपण म्हणजे परमेश्वराचे भय बाळगणे व वाईटापासून वळणे.

इय्योब 29: इय्योब आठवतो जेव्हा देव त्याची काळजी घेत होता, वेशीत बसताना तो सन्मानित होता, गरीब व अनाथांना वाचवत होता, दीर्घ स्थिर जीवनाची अपेक्षा करत होता.

इय्योब 30: इय्योबला त्या माणसांच्या मुलांकडून गाण्यात थट्टा केली जाते, तो ओरडतो पण उत्तर मिळत नाही, आनंदासोबत वाजणारी वीणा शोकाच्या आवाजात बदलते.

इय्योब 31: इय्योब निर्दोषतेची तपशीलवार शपथ घेतो, खोटे बोलत असल्यास स्वतःवर परिणाम मागत, वासना, अप्रामाणिकपणा व गरिबांच्या गरजांवर बोलून बचाव सही करतो.

इय्योब 32: एलीहू तरुण असल्याने मौन ऐकत होता, इय्योबने स्वतःला नीतिमान ठरवले व मित्रांनी त्याला दोषी ठरवले याचा राग येतो, वय शहाणपण निर्माण करत नाही असे म्हणतो.

इय्योब 33: एलीहू इय्योबला सांगतो की तो मातीपासून बनलेला सहप्राणी म्हणून बोलतो, देव इशारा देणाऱ्या स्वप्नांत व शिकवणाऱ्या वेदनेत बोलतो असे म्हणतो.

इय्योब 34: एलीहू देवाच्या न्यायाचे रक्षण करतो, सर्वशक्तिमान चूक करू शकत नाही असा युक्तिवाद करतो, देवात आनंद मानण्यात फायदा नाही असे म्हणण्याबद्दल इय्योबला फटकारतो.

इय्योब 35: एलीहू युक्तिवाद करतो की मानवी नीतिमत्ता देवाला काही जोडत नाही, जुलूम झालेले निर्मात्याकडे वळण्याऐवजी वेदनेमुळे ओरडतात, देव अहंकारी विनवण्यांना उत्तर देत नाही.

इय्योब 36: एलीहू म्हणतो की देवाच्या वतीने त्याला अजूनही काही सांगायचे आहे, पीडेला कान उघडणारी शिकवण म्हणून मांडतो, पावसाच्या रचनेतील देवाच्या महानतेकडे वळतो.

इय्योब 37: एलीहूचे भाषण वादळाच्या आश्चर्यात संपते, गडगडाट देवाचा आवाज आहे व ढग तो निर्देश करेल तिकडे वळतात, देव आपल्या आवाक्यापलीकडे आहे असा निष्कर्ष काढतो.

इय्योब 38: देव वावटळीतून इय्योबला प्रश्नांनी उत्तर देतो, पृथ्वीचा पाया घातला गेला तेव्हा व समुद्र बंद केला गेला तेव्हा इय्योब कुठे होता असे विचारतो.

इय्योब 39: प्रश्न कोणीही न सांभाळणाऱ्या जंगली जगातून पुढे चालतात, पर्वतीय बकऱ्या न पाहता जन्म देतात, युद्धाचा घोडा भीतीला हसतो, गरुड उंचावर सल्ला ठेवतो.

इय्योब 40: देव इय्योबला उत्तर देण्याचे आव्हान देतो, इय्योब तोंड हातावर ठेवून पुढे न बोलण्याचे म्हणतो, देव त्याला बेहेमोथकडे निर्देशित करतो.

इय्योब 41: देव लिवाथानाचे विस्ताराने वर्णन करतो, कोणताही गळ त्याला बाहेर काढत नाही व लोखंड त्याला गवतासारखे वाटते, त्याच्या निर्मात्यासमोर कोण उभा राहू शकेल असे विचारतो.

इय्योब 42: इय्योब पश्चात्ताप करतो की तो आपल्या समजण्यापलीकडील गोष्टींबद्दल बोलला, देव तीन मित्रांना फटकारतो आणि इय्योबचे भाग्य दुप्पट पुनर्स्थापित करतो.